احاديث معصومين (ع)
لباس شهرت
قالَ الاْمامُ الْحُسَيْن (عليه السلام): مَنْ لَبِسَ ثَوْباً يُشْهِرُهُ كَساهُ اللهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ ثَوْباً مِنَ النّارِ ؛ امام حسين (عليه السلام)فرمودند: هركس لباس شهرت - و انگشت نما از هر جهت - بپوشد، خداوند او را در روز قيامت لباسي از آتش مي پوشاند. الكافي، ج 6، ص 445، ح 4
وضعیت سایت
بازدیدکنندگان : 1305292
آمار بازدیدکنندگان
2083امروزmod_vvisit_counter
6605دیروزmod_vvisit_counter
16867این هفتهmod_vvisit_counter
38411هفته گذشتهmod_vvisit_counter
126282این ماهmod_vvisit_counter
113043ماه گذشتهmod_vvisit_counter
3110220کل بازدیدهاmod_vvisit_counter

بازدیدکنندگان: 92 مهمان حاضر
IP شما: 54.158.21.160
 , 
امروز: 04 مهر 1396
صفحه اصلی شناخت قرآن کریم مقالات جايگاه مشورت با زن در قرآن

جدیدترین مطالب

جايگاه مشورت با زن در قرآن

میانگین امتیار کاربران: / 0
ضعیفعالی 




جايگاه مشورت در قرآن

مشورت در لغت به معناى جمع آورى آرا بوده و دراصطلاح عبارت است از: پيوند دادن و محکم کردن راى خود با راى ديگران يا گفت‌و‌گو دربارهى‌ موضوعى تا حق ظاهر شود.

خداوند کريم در اياتى چند بر مشورت در امور تأکيد ورزيده است.براى نمونه،‌در ايهى 28 سوره‌اى که شورا ناميده شده است، مى‌فرمايد:

وَالّذينَ اسْتَجابوا بَربّهِمِ وأقاموا الصّلوةَ وأمْرهم شُورى‌بَينَهُم.

خداوند در‌اين ايهى کريمه، ويژگى هاى‌شهروندان جامعه ى اسلامى را چنين برمى‌شمرد:


1ـ‌ پروردگار خويش را اجابت مى‌کنند.

2ـ‌ نماز برپا مى‌دارند.

3ـ‌ در کارهاى خود مشورت مى‌کنند.

مشورت در چنين جامعه اى، پديده‌اى اتفاقى نيست؛ بلکه پايدار است همان‌گونه که بر پاداشتن نماز،کارى هميشگى‌است.

خداوند در ايهى 159 سورهى آل عمران با تأکيد بر اين ويژگى شهروندان جامعهى‌اسلامى، به پيامبر خويش دستور مى‌دهد:‌

و شاوِرْهُمْ فِى الْأَمْر.

با مسلمانان مشورت کن.

در اين ايه، نکته‌هاى قابل تأمل بسيارى‌وجود دارد که به دو مورد آن اشاره مى‌کنيم:‌

الف) در اين ايه، به پيامبر اسلام که از دانش اِلهى‌برخوردار است و به يقين، در تشخيص مصلحت به خطا نمى‌رود،دستور داده شده است با ديگران مشورت کند. بنابراين، مشورت‌کردن براى افرادى که در تشخيص‌شان احتمال خطا وجود دارد، به مراتب مهم‌تراست.

ب) شأن نزول اين ايه در واقعهى‌جنگ احد بيان شده است. در تاريخ اسلام کم‌تر موردى را مى‌توان يافت که به ميزان جنگ احد، راى مشورتى مسلمانان ناصواب بوده و آسيب‌هاى‌فراوانى براى جامعه به بار آورده باشد. با اين‌حال، به دليل ارزش مشورت و پى‌آمدهاى بسيار ارزشمندى که در نفس اين عمل وجود دارد، خداوند به پيامبر خويش دستور مى‌دهد با ديگران مشورت کند. اين دستور الهى، وظيفهى افراد جامعه را در اين امر مهم آشکار مى‌کند.

مشورت با زنان درقرآن

ايات مربوط به مشورت، عام است و مشورت با همگان را در‌بر مى‌گيرد. ايهى «امرهم شورى بينهم» مشورت زنان و مردان با زنان و مردان و ايهى «شاورهم فى الامر»، مشورت پيامبر با زنان و مردان را بيان مى‌کند. دو ايه ديگر نيز وجود دارد که به طور خاص به مشورت با زنان اشاره کرده است. اين دو ايه عبارتند از:‌

الف) فإنْ أََرادا فِصالاً عَنْ تَراضٍ مِنْهُما وَ تَشاوُر فَلاجُناحَ عَلَيهِما ….1

پس اگر [پدر و مادر] با رضايت و مشورت با يکديگر ارادهى‌جدايى کردند،هر دو را رواست.

اين ايه، مشورت مردان با زنان را کارى پسنديده دانسته و موضوع آن نيز امرى خانوادگى است. برخى مفسران، مقصود اين ايه را مشورت زن و شوهر دربارهى طلاق و جدايى‌از يکديگر و برخى ديگر مقصود را مشورت پدر و مادر دربارهى‌‌نگهدارى و شيردهى (حضانت و رضاع) فرزند پس از طلاق، عنوان کرده اند.

ب)إنْ کُنَّ أَولاتِ حَمْلٍ فَانْفِقوا عَلَيهِنَّ حَتى يضَعْنَ حَمْلَهُنَّ فَإِنْ أَرْضَعْنَ لَکُم فَأتوهُنَّ أجورَهُنَّ وأتَمِروا بَينَکُم بِمَعروفٍ …. 2

نفقهى همسران خود را که [مطلقه] و باردار هستند، تا زمان زايمان بپردازيد و اگر به فرزند شير مى‌دهند،مزد آنان را نيز بپردازيد و با يکديگر به شايستگى مشورت کنيد.

خداوند در اين ايه‌ به زنان وشوهران دستور داده است در امور خانوادگى با يکديگر مشورت کنند.

افزون بر اين دو ايه که به لزوم مشورت با زنان در امور خانوادگى دلالت مى‌کند، ايهى 71 سورهى توبه مى‌گويد هرگاه در امور گوناگون زندگى، نظر مشورتى زنان، امر به معروف يا نهى از منکر را در بر‌داشت، پيروى از راى آنان بر مردان واجب است. خداوند در اين ايه فرموده است:‌

وَالمُؤْمِنونَ وَ المُؤْمِناتِ بَعْضُهُم أَولِِياءُ بَعضٍ يأمرون َبِالمَعروفِ وَ ينْهونَ عَنِ المُنْکَرِ.

مردان و زنان با ايمان، برخى ولى برخى ديگرند و يکديگر ر به کارهاى نيک و پسنديده رهنمون مى‌شوند و از کردارهاى ناپسند باز مى‌دارند.

بر‌اساس اين ايه، اگر هنگام مشورت با بانوان يک جامعه، آنان در اظهار نظر خويش به معروفى، امر کردند يا از منکرى، بازداشتند، بايد از آنان پيروى کرد؛ حتّى اگر مردان ديگرى‌که با آنان مشورت شده‌است،نظرى مخالف نظر آن بانو،داشته باشند.

خداوند در قرآن با اشاره به ماجراى بلقيس و سليمان‌(ع) به همين مطلب اشاره دارد.ماجرا به زمانى مربوط مى‌شود که ملکهى‌سبا در نشست مشورتى،‌راى صحيح ابراز مى‌کند،در حالى که ‌مردان مشاورش، همگى نظر ناصوابى داشتند. قرآن مى‌فرمايد:‌

قالَت يا ايها الْمَلأُ اَفْتونى فى أمْرى، ماکُنتُ قاطِعَةً أمْراً حَتّى تَشهَدون. ِ3

ملکهى سبا گفت: اى مردان سياست! دربارهى کار من نظر دهيد که تاکنون بدون حضور و نظر شما، به کارى دست نيازيده‌ام.

‌براساس اين ايه، روش حکومت بلقيس، مشورت با افراد صاحب نظر بوده است. مشاوران نيز نظر مشورتى خود را چنين بيان داشتند:‌

قالْوا نَحْنُ أولُوا قُوَّةٍ وَ أولوا بَأسٍ شَديدٍ وَالأمْرُ إلَيکِ فَانْظُرى ماذا تَأمُرينَ .4

ما نيروى بسيار و جنگجويان مقتدرى داريم، ولى امر با شماست که چه دستور فرمايي.

برخلاف نظر همهى‌مشاوران که در پاسخ به حضرت سليمان،‌جنگ و رويارويى‌مقتدرانه را پيشنهاد مى‌دادند، ملکهى‌سبا نظر خود را چنين بيان مى‌کند:‌

قالَتْ إنَّ المُلوکَ إذا دَخَلوا قَريةً أفسدوها وَ جَعَلوا أعزّةَ أهْلِها أذِلَّةً وَ کَذلِکَ يفْعَلونَ وَ إنّى مُرسِلَة إليهِم بِهَديةٍ فَناظِرةَُ بِمَ يرْجِعُ المُرسَلون َ.5

پادشاهان هنگامى که وارد سرزمينى شوند، آن‌جا را ويران کنند و بزرگان آن را خوار سازند و همواره چنين مى‌کنند. من (برخلاف نظر شما) هديه‌اى براى آنان مى‌فرستم تا ببينم فرستادگان من از سوى سليمان چه پاسخى مى‌آورند.

در پايان،‌خداوند در قرآن مى‌فرمايد که راى درست ملکه، به هدايت او انجاميد و سرانجام گفت:

… أسْلَمْتُ مَعَ سُلَيمانَ لِلّهِ رَبِّ العالَمينَ.6

اينک با سليمان، در برابر پروردگار جهانيان تسليم شدم.
1. بقره، 233.
2. طلاق، 6.
3. نمل، 32
4. نمل، 33.
5. نمل، 34و 35.
6. نمل، 44.
منبع :بشارت،مرداد و شهريور 1383، شماره 42